Bülent Okunakol

Gölhisar Dosyası -23- Sosyal yardımlaşmanın en güzel örneği 'Odalarımız'

Bülent Okunakol'un 'Gölhisar Dosyası -23- Sosyal yardımlaşmanın en güzel örneği 'Odalarımız'' adlı köşe yazısı...

GÖLHİSAR DOSYASI -23 - SOSYAL YARDIMLAŞMANIN EN GÜZEL ÖRNEĞİ " ODALARIMIZ "

Değerli okuyucularım,
Yazı dizimizin bu bölümünde Gölhisar'da yaşanmış, sosyal dayanışma ve yardımlaşmanın en güzel, muhteşem bir göstergesi olan "oda " olarak adlandırılan çok amaçlı bir mekanın varlığından bahsederek; başta yetkililerimiz olmak üzere saygıdeğer halkımıza bir çağrımız olacaktır.

Çok değil bundan 40 / 50 öncesinde varlığını sürdüren odalar mevcuttu ilçemizde.
Oda dediğimiz mekanlar halkımız tarafından yapılmış bir nevi misafirhane gibi tasarlanmış, bir yatak odası, hayvanlar için bir ahırı ve mescid olarak ta kullanılan bir salonu olan, genellikle 2 kat olarak inşa edilmiş mekanlardır.
Genellikle belirli şahıs yada sülalelerin vakfederek yaptığı bu binalara imeceyle halktan da katkı sağlanmıştır.
Odalar yapılış gayesi olarak öncelikle kalaycı, çerçi gibi seyyar satıcıların ve yolda kalmış yolcuların konaklaması için düşünülmüş yapılardır. Buraya gelen şahıslara mahalleli yada başta o odayı yapan sülale bireyleri yemek, aş, hayvanlarına da saman götürür, kış günü ocaklığında yakmak için odun gibi değişik ihtiyaçları da karşılanırdı.
Yukarı katta bulunan salonda; mahalle halkı toplanır, sohbetler edilir, liyakatli şahıslar tarafından namaz kıldırılır, bazen çocuklara Kuran öğretilir ve İlmihal dersleri verilirdi.
Yani odalar hem bir yardımlaşma mekanı, hem de bir kültür merkezi gibi düşünülmüş, ecdamızın hayata geçirdiği harika bir vakıf çalışması örneği olarak karşımıza çıkıyor.

İlçemiz Gölhisar ve köylerimizde bu tür odalardan onlarca sayıda olduğu biliniyor.
Modern çağın getirdiği yenilikler, kolaylıklar ile, değişen, ihtiyaçlar yanında işlevini yitirdiği düşünülen bu mekanlar keşke yaşatılmaya devam etseydi !..

İlçemizin her mahallesinde bulunan odalardan benimde mensubu bulunduğum İzmirler Sülalesinin bir odası vardı.
Çocukluğumda dedemin, nenemin ve annemin;
-" oğlum odaya bir misafir gelmiş şu siniyi götür, bir başka ihtiyacı var mı diye sor." Şeklinde konuşarak sinide bulunan yemekleri gönderdiklerini hatırlıyorum. Hayvanlar için çuvalla saman getiren, odaya yemek, aş taşıyan mahalleli adeta gelen misafiri ağırlamak için yarışırdı. Bu odada komşumuz Merhum Ali Altınok Hocanın fahri olarak mahalle halkına, namaz kıldırdığı çocuklara Kuran alfebesi öğrettiği yetişkinlere İlmihal dersi verdiği biliniyor.

Geçen günlerde Armutlu Mahallemizde başsağlığı için gittiğim taziye çadırında bulunduğumuz sırada, hemen yanıbaşımızda ki" Çürüksulu Cami" sohbet konusu olmuştu. Caminin daha önce bir "oda " olduğu mevzuu dile getirilmişti. Sohbetimiz, kısa zaman önce odaların sosyal yaşantımızın önemli bir parçası olduğu yönünde gelişti. Çadırda bulunan şahıslar odalar ile ilgili hatıralarını anlattı.
Emekli İmam Recep Erbil Hoca, bana dönerek;
-"Bülent abi biraz yukarıda hâlâ ayakta olan bir odamız var istersen ziyaret edebiliriz." Deyince birlikte söz konusu odayı ziyaret ettik.
Oda viran halde, bir çok anıyı, bağrında saklıyor, buram buram tarih ve maneviyat kokuyor gibiydi. Hayvanların bağlandığı, yemlendiği ahır, ve yukarıda bir oda ve salon vardı. Salonda, namaz takkesiyle, bir İmam sarığının gelişi güzel atılmış olması hemen gözümüze çarparken yüreğimiz burkuldu. Merdiven altında bir eşek semerinin olması bizleri biraz gülümsetti.

Odayı gezince burada yaşanan hadiseleri yaşar gibi olduk.
Recep Hoca, mekanın belediye ait olduğunu, çatısının tamir edildiği söyledi. Bu mekanda seyyar satıcıların yanında genellikle Çameli ilçesine gidecek yolda kalmış, kardan, yağmurdan etkilenmiş şahısların misafir edildiğini ifade etti.
Bu odanın Topçular odası olarak bilindiğini öğreniyoruz. Yazar Yusuf Erkan, "Kbyra - Gölhisar " kitabında bu odalardan kısaca bahsediyor. Bir çok sülalenin benzer şekilde odası olduğunu belirtiyor.
İlçemizin her mahallesinde bulunan bu odalar maalesef tarihe mal olmuş, unutulup gitmiş...
Armutlu Mahallemizde çokça bulunan odalardan Çeşme Mahallemizde Hacı Musa Camii avlusundaki oda, Demirci Abdurahman Odası ve Konak Mahallemizde İzmirler, Kara Musaların ordaki oda, Hacıhafızlar odaları bilindik odalar olarak karşımıza çıkıyor. Ve bilmediğim onlarca oda...

Değerli okuyucularım,
Günümüz dünyasında her şeyin madde ile ölçüldüğü bir kapitalist zihniyetinde böyle bir oda geleneğini hayal etmek mümkünmü dür ?
Hiç tanımadığınız insanları ve hayvanlarını bedavadan barındırmak, aş vermek, kendilerini ve hayvanlarını doyurmak ne güzel bir haslet değil mi sizce de ?
Çocuklarımıza ecdadımızın böyle bir güzel bir anlayışı olduğunu anlatmak yanında; her mahallemizde varolan odaların tespiti yapılarak, restore edilerek yerinde gösterilmesi, yaşatılması şahane bir davranış olmaz mı ?
Bu odalar, otantik eşyalar konularak birer etnoğrafik müze gibi donatılanaz mı ?
Özellikle hâlâ o ruhu taşıyan Belediyemize ait olan Armutlu Mahallemizde ki Topçular Odası, yanında ki çeşmesi ve o sokakta ki evlerin özüne uygun olarak restore edilerek turizmin hizmetine sokulması sağlanamaz mı ?
Kbyra yanında böyle butik, etnoğrafik bir sokağın açık hava müzesi olarak tasarlanması mümkündür diye düşünüyorum.
Bu konuyu yetkililerimizin dikkatine arz ediyorum.
Bu yönde yapılacak çalışmalarla yeni nesillerimize ecdat yadigarı bir manevi mirası tanıtacak, insani bir hasleti tekrar yaşanır kılacağız.
Öbür yandan turizm dünyamızda nostaljik bir gezintinin altyapısını kuracağız.
Gölhisar turizminin bir başka ayağını hayata geçireceğiz.

Neden olmasın ?
Neden olmasın ?...