Taceddin Akbaş

Konut kiralarına yapılan fahiş zamların önüne geçilemez mi?

Taceddin Akbaş'ın 'Konut kiralarına yapılan fahiş zamların önüne geçilemez mi?' adlı köşe yazısı

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre Ülkemizin 2022 yılı enflasyon oranı yüzde 64,27 iken, Enflasyon Araştırma Grubu’na (ENAG) göre ise bu oran yüzde 137,55… Yani özel bir araştırma grubu olan ENAG ile bir devlet kurumu olan TÜİK’in enflasyon ölçümü veya değerlendirme oranı arasındaki fark yüzde 100’leri geçiyor! Ve diğer ürünler konusu ayrı, biz TÜİK yerine ENAG verilerini baz alsak bile genelde ülkemizde, özelde de İlimizde konut sahipleri, kiracılarının kiralarına yüzde 137,55 oranında bir zam veya artış yapmaları gerekmez mi? Bence gerekir… Ancak başta bizim, Gebze de ikâmet eden oğlumuzun ev sahibi, konutunun kirasını bir günde bin 400 TL’den 6 bin TL’ye çıkarmış! Ki, benzer zam talepleri veya artışları İlimizdeki bazı ev sahipleri tarafından da geliyor ve yapılıyor maalesef… Bu da ne enflasyonla, ne insafla izanla bağdaşıyor! Bunun adı tefecilik gibi bir şey olsa gerek!
Bu arada Ankara’daki teknik bir üniversite de okuyan ve son sınıf öğrencisi olan torunumuzun ev sahibinin kiraya bir lira bile zam yapmadığını ve yapmayacağını ifade ettiğini hatırlatmak, dolayısıyla ve azda olsa böyle ev sahiplerinin bulunduğunu da hatırlatmak isterim!
Demem o ki; özel ve bağımsız kuruluşlara göre Ülkemizdeki çarşı pazar enflasyonu yüzde 137-138’lerde seyrederken ki, bu oran bu aylarda daha düşük ve daha da düşeceğini gösteriyor, ev sahipleri kiracılarının kira oranlarını yüzde 8-10’lara varan zamlar yapıyorlar. Ve ev sahiplerinin kiracılarına uyguladıkları fâhiş zamlara daha düne kadar Maliye Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı veya Rekabet Kurumu dâhil kimse bir şey yapmıyor-yapamıyordu! Ancak, Rekâbet Kurumu, Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Ankara’da faaliyet gösteren emlâkçıların ve komisyoncuların, gayrimenkul satış ve kiralama ücretleri ile birlikte fiyat belirleyerek, rekâbeti ihlal edip etmediklerinin tespiti amacıyla bir ön araştırma açılmasına karar vermiş…
Yani Rekabet Kurumu, 6 Şubat tarihinde ve Güneydoğu Bölgesinde meydana gelen depremler ve seller sonrası emlak piyasasında yaşanan fiyat dalgalanmalarını biraz erken de olsa(!) takibe almış… Ve Kurum, muhtemel bir kartelleşme veya tekelleşmeye karşı gereken denetim ve yaptırım mekânizmanlarının işletilmesi için harekete geçmiş. Dolayısıyla da Kurum, Başkent Ankara da faaliyet gösteren emlâkçıların, gayrimenkul danışmanlarının ve komisyoncuların, gayrimenkul satış ve kiralama ücretleriyle birlikte bir fiyat belirleyerek rekâbeti ihlal edip etmediklerinin tespiti amacıyla bir ön araştırma başlatmış. Ve Kurum sektörde faaliyet gösteren çok sayıdaki teşebbüste ‘Kurum uzmanları tarafından yerinde’ inceleme başlatmış. Ayrıca Kurum, elde edilen bulgular doğrultusunda incelemelerin kapsamının genişletilerek diğer illerin de kapsam dâhil edilebileceğini hatırlatmış…
Konu hakkında bir açıklama yapan yetkililer, “Rekâbet Kurumu, tüm teknik altyapısı ve personel kaynağıyla kartelleşmeye yönelik olarak yaptığı incelemeleri gayrimenkul piyasası üzerinde derinleştirme önümüzdeki dönemde de devam edecek. Piyasa şartları dışında gerekleşen fiyat artışlarına yol açanların tespiti halinde sorumlular hakkında en ağır yaptırımlar uygulanacaktır…”
İlimiz de ‘Rekabet Kurumu’ adı altında müstakil bir kurum veya kuruluş olup olmadığını bilmiyorum! Fakat Ülkemiz de müstâkil bir Denizcilik ve Âfet Bakanlığı dışında birçok bakanlığımızın ve bu bakanlıkların merkezdeki çalışanları hariç taşra da birçok bölge, il, ilçe ve şube müdürlükleri, şeflikleri ve oldukça kalabalık elamanları, etkili ve yetkili çalışanları olduğunu; ancak diğer ürünler veya emtialar ve işyeri kiraları konusu ayrı, konut kiralarındaki fahiş artış ya da zamları, dolayısıyla da haksız kazançları denetleyen veya engelleyen bir kurum olmadığını biliyorum…
ONLİNE VEYA İNTERNET DEVRİNDE KİRALARI
DENETLEMEK O KADAR DA ZOR OLMAMALI!!
Dağdaki çobandan üniversitedeki profesöre varıncaya kadar hemen herkesin kullandığı internet sayesinde insanların özel hayatlarının, hattâ en mahrem konularının veya sırlarının deşifre edilebildiği bir devirde devletin kira artışlarını denetleyememesi, dolayısıyla da kontrol altına alamaması düşünülemez… Hele hele kiralarına astronomik zam yapan ev veya konut sahiplerinin başıboş bırakılması, dolayısıyla da kiracıların madden çökmelerine mani olunamaması hem düşünülemez hem de muhatapları affedilmez… Çünkü fahiş ya da gereğinden fazla yapılan kira artışları kiracıların madden de, mânen de çökmesine, ailelerin darmadağın olmasına neden olabilir ve olabiliyor da!
Velhâsıl-ı kelâm, hülâsâ-i netice; meşru olan her ticaret helâl olduğu gibi, makul fiyat artışları da hem helaldir, hem yasaldır… Ayrıca geçimini kiraya verdiği bir ya da iki evinden sağlayan ev sahipleri neyse ne amma ki, onlar zaten çok sayıda kiralık evi ya da konutu olan kişilere göre daha anlayışlı ve daha insaflılar, çok sayıda kiralık evi veya işyeri bulunan konut sahipleri kiralarına kira, kârlarına kâr katmak için ellerinden geleni yapıyorlar maalesef…
Bu durumlar Rekâbet Kurumu’na da intikal ve rahatsız etmiş, hattâ ağlamalar sızlamalar onları da huzursuz etmiş olmalı ki, şikâyete matuf konuları denetlemek için bir birim kurmuşlar… O nedenle ben çok geçte olsa kiraları denetleme altına alacak olan Rekâbet Kurumu’na kolaylıklar diliyor, herkese saygılar sunuyorum.
SİZİ SEVMELERİNİ İSTİYORSANIZ, SİZ DE ÖLÇÜYÜ SEVİN!
Ralph Waldo Emerson
ÖLÇÜ KAÇINCA EN TATLI ŞEYLER BİLE TATSIZ OLUR
Demokritos
DÜZEN VE ORANTI, ÖLÇÜ VE İNCELİK, ÖNGÖRÜ VE SEBAT
HER ZAMAN BU BÜYÜK YASALARA DÖNMEK GEREKİR…
Frederic Amiel
DOĞRU VE TEMİZ İŞLER HEP ÖLÇÜLÜ VE AĞIRBAŞLIDIR
ÖLÇÜ OLMAYAN YERDE KAVGA, GÜRÜLTÜ VE HAKSIZLIK
VARDIR…
Montaigne
GERÇEKTEN HİÇ KİMSE KENDİ MUHAKEME ÖLÇÜSÜNÜN
YALNIZ KENDİSİNİN BEĞENDİĞİ BİR ŞEY OLDUĞUNU
TESLİM ETMİYOR…
John Stuart Mill
İFRATA VARMAYIP, ÎTİDAL DÂİRESİNİ GEÇMEMEK
KADAR GÜZEL BİR ŞEY YOKTUR…
John Locke