Diyetisyen Yaşar Çetiner

KURBANDA BESLENME ÖNERİLERİ

Diyetisyen Yaşar Çetiner'in 'KURBANDA BESLENME ÖNERİLERİ!' adlı köşe yazısı...

Kurban Bayramı; paylaşmanın, bir araya gelmenin ve geleneksel sofraların en yoğun yaşandığı özel dönemlerden biridir. Ancak özellikle et tüketiminin belirgin şekilde arttığı bu günlerde yapılan küçük beslenme hataları; hazımsızlık, mide problemleri, şişkinlik, tansiyon yükselmesi ve ani kilo artışlarına neden olabilir. Bayramın keyfini çıkarırken sağlığımızı korumak ise aslında birkaç temel noktaya dikkat etmekle mümkündür.

Diyetisyen Gözüyle Kurban Bayramında Beslenme Önerileri;

Bayram sofraları denildiğinde akla ilk gelen besin elbette kırmızı et oluyor. Ancak burada en önemli nokta, etin miktarı kadar tüketim şeklidir. Kurban kesildikten hemen sonra tüketilen etler genellikle sert olur ve sindirimi daha zordur. Bu nedenle etin mümkünse 12–24 saat dinlendirilerek tüketilmesi sindirim sistemi açısından daha sağlıklı olacaktır.

Özellikle kahvaltıda kavurma tüketimi ülkemizde oldukça yaygın bir alışkanlık. Fakat güne ağır bir et öğünüyle başlamak; mide yanması, reflü ve gün boyunca halsizlik hissine yol açabilir. Bayram sabahında daha hafif bir kahvaltı yapmak, yanında bol yeşillik, domates, salatalık ve tam tahıllı ürünler tercih etmek günün geri kalanını daha dengeli geçirmenize yardımcı olur.

Kırmızı et; kaliteli protein, demir, çinko ve B12 vitamini açısından oldukça değerli bir besindir. Ancak aşırı tüketildiğinde doymuş yağ alımını artırabilir. Özellikle kolesterol, hipertansiyon, kalp-damar hastalığı veya insülin direnci olan bireylerin porsiyon kontrolüne ekstra dikkat etmesi gerekir. “Bayram geldi, birkaç gün kaçamak olur” düşüncesi kontrolsüz tüketimi beraberinde getirebilir. Oysa birkaç günlük yoğun beslenme bile sindirim sistemini yorabilir ve metabolik dengeyi etkileyebilir.

Et pişirme yöntemi de en az miktarı kadar önemlidir. Etleri kızartmak yerine; haşlama, ızgara veya fırında pişirme yöntemleri tercih edilmelidir. Özellikle mangal yapılırken etin ateşe çok yakın pişirilmesi hem besin değerini azaltabilir hem de sağlığa zararlı bazı bileşiklerin oluşmasına neden olabilir. Eti yakmadan ve kontrollü pişirmek daha doğru bir tercih olacaktır.

Bayram sofralarının bir diğer vazgeçilmezi ise tatlılar… Şerbetli tatlılar, hamur işleri ve sürekli ikram kültürü gün içerisinde fark edilmeden oldukça yüksek kalori alınmasına neden olabilir. Burada tamamen yasaklayıcı olmak yerine denge kurmak önemlidir. Eğer tatlı tüketilecekse porsiyonu küçük tutmak ve tercihi sütlü tatlılardan yana kullanmak daha iyi olabilir. Ayrıca her gidilen ziyarette ikramları tamamen tüketmek zorunda olmadığımızı da unutmamak gerekir.

Bayram boyunca su tüketimi genellikle ihmal edilir. Özellikle sıcak havalarda artan et tüketimiyle birlikte yeterli su içilmediğinde kabızlık, ödem ve sindirim problemleri daha sık görülebilir. Gün içerisinde ortalama 2–2,5 litre su tüketmek sindirim sisteminin daha düzenli çalışmasına yardımcı olur.

Sebze tüketimi de çoğu zaman geri planda kalıyor. Oysa et öğünlerinin yanında salata, zeytinyağlı sebzeler ve lif açısından zengin besinler tüketmek hem tokluk sağlar hem de sindirimi destekler. Etin yanında sadece pilav ve ekmek tüketmek yerine tabağı sebzelerle dengelemek çok daha sağlıklı olacaktır.

Bayram döneminde fiziksel aktivitenin azalması da sık karşılaşılan bir durumdur. Uzun oturmalar, ziyaretler ve düzensiz öğünler metabolizmayı yavaşlatabilir. Bu nedenle kısa yürüyüşler yapmak, özellikle yemek sonrası hareket etmek hem kan şekeri kontrolüne hem de sindirime katkı sağlar.

Unutulmamalıdır ki sağlıklı beslenme; tamamen kısıtlamak değil, denge kurabilmektir. Bayramda sevdiğiniz yiyecekleri tüketebilirsiniz ancak önemli olan miktarı, sıklığı ve dengeyi koruyabilmektir. Kendinizi suçlamadan ama bedeninizi de yormadan geçirilen bir bayram, hem fiziksel hem ruhsal olarak çok daha iyi hissettirir.

Bayram sofralarının bereketi kadar sağlığımızın kıymetini de bilmek gerekir. Çünkü iyi hissetmenin yolu yalnızca doymaktan değil, bedenimizi doğru beslemekten geçer.

Diyetisyen Yaşar Çetiner