Ruhittin Sönmez

Savaş suçu işleniyor ama cezalandırılamaz

Ruhittin Sönmez'in 'Savaş suçu işleniyor ama cezalandırılamaz' adlı köşe yazısı

Ruhittin Sönmez

SAVAŞ SUÇU İŞLENİYOR AMA CEZALANDIRILAMAZ

Hamas’ın 07 Ekim’de İsrail’e karşı yaptığı saldırı sonrası, İsrail’in Gazze’yi bitirmeye yönelik eylemleri bir devletin yapacağı şeyler değil.

E. Büyükelçi Tugay Uluçevik’in ifadesiyle “Terör örgütleri saldırılarında hedef bakımından asker sivil ayırımı yapmaz, amacına uygun olan hedefi vurur.

Devletler ise terörizmle mücadelede sadece teröristi ve teröristlerin kullandığı malları, silâhları, yapıları kullandığı vasıtaları hedef alırlar. Devletler terörizmle mücadelede esas itibariyle Uluslararası İnsancıl Hukuka uygun hareket ederler.

İsrail, ABD ve AB Hamas’ı terör örgütü kabul etmişlerdir. Bu durumda bir devlet olarak İsrail’in de Hamas ile mücadelesinde sırf Hamas unsurlarını hedef alması gerekirdi.

Oysa İsrail, on yıllardır yaptığı uygulamaları bir yana bıraksak da, sırf 7 Ekim sabahından bu yana Hamas’ın saldırısına gösterdiği mukabeleyi dikkate aldığımız zaman, sivil halkı da hedef almaktan kaçınmadığını görmekteyiz. İsrail BM Yasası’nın temel ilkelerini ve Uluslararası İnsancıl Hukuku pervasızca çiğnemektedir. Bu tutumuyla İsrail bir ‘terör Devleti’ hüviyetine bürünmektedir.”

********************************

ULUSLARARASI HUKUK EMEKLEME ÇAĞINDA

Hukuk fakültesinde okuduğum yıllarda, hocalarım “Devletler Hukuku veya Uluslararası Hukukun emekleme çağında olduğunu” söylerlerdi.

Aradan geçen on yıllarda bu konuda birtakım gelişmeler sağlandı. Ancak güçlü devletlerin ikiyüzlü yaklaşımı devam ediyor. Bu sebeple Uluslararası Hukuk halen güçlü devletlerin lehine işleyen bir mekanizmadır.

Mesela CB Erdoğan’ın zaman zaman “dünya beşten büyüktür” diyerek karşı çıktığı husus yani beş devletin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarını veto yetkisi olması değiştirilemedi. Birleşmiş Milletler Antlaşmasının 27. Maddesi gereğince, Çin, Fransa, Rusya, Birleşik Krallık ve ABD’ye tanınan veto yetkisinin haksız ve adaletsiz olduğu açık. Ancak bu durumun yakın bir gelecekte değişmesi de mümkün değil.

Bunun haricinde diğer hukuki mekanizmalar ve kurumlarda da benzer durum vardır. Güçlü devletler ne kadar haksız olsalar da aleyhlerine karar alınması mümkün değildir. Veya kazara böyle kararla alınmış olsa da uygulanamaz.
********************************

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’İN İSRAİL ALEYHİNE KARARLARI

BM çeşitli tarihlerde İsrail ve Filistin hakkında kararlar aldı. Bunların hiçbirini İsrail uygulamadı.

1947'de Birleşmiş Milletler, Filistin toprakları üzerinde biri Arap, diğeri Yahudi olmak üzere, iki bağımsız devlet kurulması kararı aldı. İsrail bu karara uymadı.

1949'da İsrail- Arap Savaşı’nın ardından Birleşmiş Milletler, Filistinlilerin göç etmek zorunda kaldıkları topraklara geri dönmesi ve Kudüs'ün uluslararası bir yönetime kavuşması kararı aldı. Ancak bu karar da hiç uygulanamadı.

1967'deki Arap-İsrail Savaşı'nda, İsrail’in işgal ettiği Doğu Kudüs, Gazze Şeridi, Batı Şeria, Sina Yarımadası ve Golan Tepelerinden çekilmesi kararı aldı. İsrail bu karara da uymadı.

Bunlar gibi çok sayıda kararın uygulanabilmesi için BM Güvenlik Konseyi’nin kararların uygulanması için diretmesi ya da sert yaptırımları gündeme getirmesi gerekiyordu.

Fakat ABD İsrail aleyhine tasarıların hepsini veto etti. ABD veto hakkını en çok Filistin meselesinde kullandı. Bu vetolar nedeniyle İsrail aleyhine tasarıların kabulü mümkün olamadı.

********************************
İSRAİL HUKUKEN SAVAŞ SUÇLUSU

İsrail’in Gazze’yi abluka altına alıp, elektrik, su kesintisi yapması, gıda kanallarını kapatması; cami, kilise, hastane demeden bombalaması; sivil, kadın, çocuk demeden öldürmesi, fosfor bombası kullanması; İsrail’in Başbakanı, Savunma Bakanı ve yetkili isimlerinin “Gazze’yi boşaltacaklarını, orada yaşayanları çöle sürgüne yollayacaklarını” açıklamaları gibi eylemlerinin hepsi SAVAŞ SUÇUDUR.

Cenevre Sözleşmesi hükümleri ile Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) tanımlarına göre de bu eylemler “Savaş Suçu” olarak kabul edildiğine göre İsrail cezalandırılabilir mi?

İşte burada da uluslararası hukukun zayıf tarafı ortaya çıkıyor.

Roma Sözleşmesi ile 2002’de kurulan Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde bir devletin yargılanabilmesi için ülkelerin sözleşmeye taraf olması gerekiyor.

Fakat İsrail bu sözleşmeye imza atmış değil.

(Türkiye de İsrail gibi bu sözleşmeye taraf değil. ABD, Bill Clinton döneminde 2000’de UCM Sözleşmesi’ne imza koydu. Fakat 2 yıl sonra göreve gelen Başkan George W. Bush döneminde sözleşmeden çıktı. Rusya da aynen ABD gibi önce imzaladığı sözleşmeden daha sonra çıktı.)

****

Peki, İsrail’in veya üst düzey yöneticilerinin savaş suçu ile yargılanabilmesi için Birleşmiş Milletler Genel Kurulu (BMGK) Kararı çıkabilir mi?

Buna İsrail’e tam destek veren ABD ve AB ülkeleri izin vermez. Hatta Kahire’deki Barış Konferansına katılan ülkelerin çoğu İsrail aleyhine oy kullanmaz.

O halde İsrail’in savaş suçları işlemesini durduracak bir uluslararası hukuk mekanizması maalesef yok.

Kısaca, Mümtaz Soysal’ın ifadesiyle, “en son yaptırım olarak kuvvete başvurmanın kaçınılmaz olduğu bir uluslararası düzenden uzaklaşmış değiliz.”

Siyasi açıdan da, İsrail soykırım da yapsa, dünya ekonomisini sarsan bir durum söz konusu olmadığı için, hiçbir ülkenin etkili bir müdahale çabası içinde olacağını sanmıyorum.

Ruhittin Sönmez

23 Ekim 2023

Bu içerik size ne hissettirdi?

  • 0
    SEVDİM
  • 0
    ÜZÜLDÜM
  • 0
    KIZDIM
  • 0
    ŞAŞIRDIM
  • 0
    BEĞENDİM
  • 0
    BEĞENMEDİM
  • 0
    GÜLDÜM
  • 0
    ALKIŞ

Yorumlar (0)

Bu içerik ile ilgili henüz yorum yazılmamış

Ruhittin Sönmez Diğer Yazıları

19
KASIM

2026

Cumhuriyet döneminde cemaat tarikat siyaset ilişkileri (2)

Ruhittin Sönmez'in “Cumhuriyet döneminde cemaat tarikat siyaset ilişkileri (2)" adlı köşe yazısı. Devamı

16
KASIM

2026

Cumhuriyet döneminde cemaat tarikat siyaset ilişkiler (1)

Ruhittin Sönmez'in “Cumhuriyet döneminde cemaat tarikat siyaset ilişkiler (1)" adlı köşe yazısı. Devamı

09
KASIM

2026

Bir eski bakanın hikayesi

Ruhittin Sönmez'in “Bir eski bakanın hikayesi" adlı köşe yazısı. Devamı

05
KASIM

2026

Organize suç yapılanması tespit edildiyse...

Ruhittin Sönmez'in “Organize suç yapılanması tespit edildiyse..." adlı köşe yazısı. Devamı

02
KASIM

2026

Neyi niçin nasıl yazıyorum?

Ruhittin Sönmez'in “Neyi niçin nasıl yazıyorum?" adlı köşe yazısı. Devamı

30
EKİM

2026

Yetkisi çok ama sorumlu değil

Ruhittin Sönmez'in “Yetkisi çok ama sorumlu değil " adlı köşe yazısı. Devamı

26
EKİM

2026

Fon dolandırıcılığı bireysel mi organize suç örgütü işi mi

Ruhittin Sönmez'in “Fon dolandırıcılığı bireysel mi organize suç örgütü işi mi" adlı köşe yazısı. Devamı

22
EKİM

2026

Çürüyen dokular

Ruhittin Sönmez'in “Çürüyen dokular" adlı köşe yazısı. Devamı

19
EKİM

2026

Halkı yanıltıcı bilgiyi yayma hakkı

Ruhittin Sönmez'in “Halkı yanıltıcı bilgiyi yayma hakkı" adlı köşe yazısı. Devamı

12
EKİM

2026

Hiçbir şey yasadışı değildi, çünkü artık yasa diye bir şey yoktu

Ruhittin Sönmez'in “Hiçbir şey yasadışı değildi, çünkü artık yasa diye bir şey yoktu" adlı köşe yazısı. Devamı

İlgili Haberler

 İHA Saldırıları Yandex Çöktü ! 3 Veri Merkezi Vuruldu, 5 Bin Kişi Elektrikten Etkilendi
Dünya

İHA Saldırıları Yandex Çöktü ! 3 Veri Merkezi Vuruldu, 5 Bin Kişi Elektrikten Etkilendi

Rus teknoloji devi Yandex'in üç veri merkezi İHA saldırılarında hasar gördü. Vladimir'de tesisin faaliyetleri durdu, 5 bin kişiye elektrik sağlayan trafolar devre dışı kaldı.

Ukrayna, Rusya’daki Afipsky Petrol Rafinerisi’ni Vurdu: 2 Ölü, 2 Yaralı
Dünya

Ukrayna, Rusya’daki Afipsky Petrol Rafinerisi’ni Vurdu: 2 Ölü, 2 Yaralı

Ukrayna ordusunun Rusya’nın güneyindeki Krasnodar bölgesinde bulunan Afipsky petrol rafinerisine insansız hava araçlarıyla (İHA) düzenlediği saldırıda 2 kişi hayatını kaybetti, 2 kişi yaralandı. Saldırının ardından rafineride yangın çıktı.

Yalova'da Kaza Kırıma Uğrayan F-16'nın Düşüş Anları Görüntülendi
3. Sayfa

Yalova'da Kaza Kırıma Uğrayan F-16'nın Düşüş Anları Görüntülendi

Eskişehir'den eğitim uçuşu için havalanan F-16 savaş uçağı, dün saat 15.00 sıralarında Yalova'nın Çiftlikköy ilçesi Taşköprü mevkisinde kaza kırıma uğradı. Uçağın, 18'inci Hava Ana Üst Komutanlığı dış yerleşkesi yakınlarına düştüğü bildirildi.

İnebolu’ya İstiklal Madalyası Beratı TBMM’de düzenlenen törenle takdim edildi
Siyaset

İnebolu’ya İstiklal Madalyası Beratı TBMM’de düzenlenen törenle takdim edildi

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde, Kurtuluş Savaşı'nda gösterdiği kahramanlık nedeniyle Kastamonu’nun İnebolu ilçesine verilen İstiklal Madalyası Beratı'nın takdim töreni gerçekleştirildi

ABD Savaşın Faturasını Açıkladı "Maaşlar Bile Ödenmeyebilir!" Hegseth'ten İran Savaşı Sonrası Şok Rakam
Dünya

ABD Savaşın Faturasını Açıkladı "Maaşlar Bile Ödenmeyebilir!" Hegseth'ten İran Savaşı Sonrası Şok Rakam

Pentagon'un acil bütçe çağrısıyla gündeme bomba gibi düşen ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran savaşının devasa faturasını ilan etti. İşte Washington'ı karıştıran o açıklama...

İRAN İLE ABD-İSRAİL SAVAŞI NE ZAMAN BİTECEK, KİM KAZANACAK?
Yaşam

İRAN İLE ABD-İSRAİL SAVAŞI NE ZAMAN BİTECEK, KİM KAZANACAK?

E. Mülkiye Başmüfettişi - Kaymakam Recep Muhlis Gür yazdı 28 Şubat’ta başlayan savaş 40 gün sürdü ve 15 günlük ateşkes ilan edildi. Şu ana kadar kim kazandı, kim kaybetti? 40 gün sonra sonuç ne durumda? adılı yazısı